© Andrzej R. Kościański. Artykuł udostępniony na licencji CC BY-SA 4.0
Warunkiem skuteczności nadzoru makroostrożnościowego jest trafna i od-powiednio wczesna identyfikacja ryzyka systemowego, ale nie wszystkie mierniki ją umoż-liwiają. Celem badania omawianego w artykule jest określenie zależności mogących sygna-lizować narastanie ryzyka systemowego, które zachodzą między cenami zamknięcia akcji banków. Przeprowadzono analizę na podstawie danych dotyczących cen zamknięcia akcji spółek z sektora bankowego w Polsce wchodzących w skład indeksu WIG-banki Giełdy Pa-pierów Wartościowych w Warszawie dla dwóch przedziałów czasowych (od 31 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2023 r. oraz od 31 grudnia 2004 r. do 31 grudnia 2023 r.) uzależnionych od daty rozpoczęcia notowań akcji spółek. Zastosowano analizę korelacji i stopień przyczy-nowości w sensie Grangera.
Uzyskane wyniki wskazują na występowanie dodatnich i ujemnych zależności liniowych między cenami zamknięcia notowanych akcji par analizowanych spółek. Spośród uwzględ-nionych w badaniu opóźnień najsilniejsze autokorelacje między cenami zamknięcia notowanych akcji wystąpiły dla wszystkich badanych spółek z opóźnieniem miesięcznym. Badanie wykazało również, że zarówno w przypadku danych miesięcznych, jak i rocznych występują relacje przyczynowe w sensie Grangera między zmianami cen zamknięcia akcji a zmianami opóźnionych cen ich zamknięcia. W przypadku danych miesięcznych są to opóźnienia o miesiąc, 3 miesiące i 12 miesięcy, a w przypadku danych rocznych – o rok i 3 lata. Na podstawie przeprowadzonego badania można stwierdzić, że wykorzystane w nim mier-niki skutecznie identyfikują ryzyko systemowe.
ryzyko systemowe, nadzór makroostrożnościowy, banki
G21, C32, E50
Adrian, T., Brunnermeier, M. K. (2008). CoVaR. Federal Reserve Bank of New York. https://www.newyorkfed.org/medialibrary/media/research/staff_reports/sr348.pdf.
Barth, A., Schnabel, I. (2013). Why banks are not too big to fail – evidence from the CDS market. Economic Policy, 28(74), 335–369. https://doi.org/10.1111/1468-0327.12007.
Billio, M., Getmansky, M., Lo, A. W., Pelizzon, L. (2012). Econometric measures of connectedness and systemic risk in the finance and insurance sectors. Journal of Financial Economics, 104(3), 535–559. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2011.12.010.
Borsuk, M., Kostrzewa, K. (2020). Miary ryzyka systemowego dla Polski. Jak ryzyko systemowe wpływa na akcję kredytową banków?. Bank i Kredyt, 51(3), 211–238. https://www.bankandcredit.nbp.pl/content/2020/03/BIK_03_2020_01.pdf.
Buszkowska, E. (2014). Badanie zależności między indeksami giełdowymi a kursami walutowymi. Krakow Review of Economics and Management. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, (4), 5–20. https://doi.org/10.15678/ZNUEK.2014.0928.0401.
Garcia-Jorcano, L., Sanchis-Marco, L. (2023). Measuring Systemic Risk Using Multivariate Quantile-Located ES Models. Journal of Financial Econometrics, 21(1), 1–72. https://doi.org/10.1093/jjfinec/nbaa050.
Grabowski, W. (2021). Pandemia koronawirusa, komunikaty ESPI a udział banków komercyjnych w ryzyku systemowym. Bezpieczny Bank, 83(2), 8–31. https://doi.org/10.26354/bb.1.2.83.2021.
Holló, D., Kremer, M., Lo Duca, M. (2012). CISS – a composite indicator of systemic stress in the financial system (ECB Working Paper Series No 1462). European Central Bank. https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/scpwps/ecbwp1426.pdf.
Nocoń, A. (2015). Wskaźniki ryzyka systemowego a bezpieczeństwo systemu finansowego. Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach, (238), 91–103.
Ostasiewicz, S., Rusnak, Z., Siedlecka, U. (1994). Statystyka. Materiały do ćwiczeń. Wydawnictwo Książka Ekonomiczna.
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2019/2176 z dnia 18 grudnia 2019 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1092/2010 w sprawie unijnego nadzoru makroostrożnościowego nad systemem finansowym i ustanowienia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (Dz.U. UE L z 27 grudnia 2019 r.).
Smaga, P. (2020). Polityka makroostrożnościowa w sektorze bankowym. Teoria i praktyka. Oficyna Wydawnicza SGH.
Sojka, E. (red.). (2013). Elementy statystyki i ekonometrii w analizach szeregów przestrzennych. Podręcznik z przykładami i zadaniami. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.
Welfe, A. (2018). Ekonometria. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne.
